“Milliy ittihod” jadidlar tashkiloti


Post Views:
124

«MILLIY ITTIHOD», «Ittihodi taraqqiy» – Turkiston jadidlari tashkiloti (1920-25). Munavvarqori va Sadriddinxon Sharifxo‘jayev tashabbusi bilan Toshkentda tuzilgan. «Milliy ittihod» bolsheviklar rejimiga qarshi kurashda sovet muassasalarida xizmat qilayotgan milliy rahbar xodimlarga tayangan va o‘z oldiga Turkistonda milliy mustaqil davlat barpo etishni bosh maqsad qilib qo‘ygan. Tashkilot faoliyatida Munavvarqoridan tashqari T.Jonuzoqov, Ashurali Zohidiy, U.Asadullaxo‘jayev, Said Axroriy, S.Tillaxonov va boshqalar muhim rol o‘ynagan. Viloyatlarda shu’balari bo‘lgan. 1920 yildan Munavvarqori Buxoro Xalq Sovet Respublikasi hukumatida ishlashi munosabati bilan tashkilot markazi Buxoroga ko‘chgan. Bu davrda tashkilotning asosiy maqsadi Buxoro respublikasi, umuman, Turkiston mintaqasini sovetlashtirish va ruslashtirish ta’siridan saqlab qolish, yurt mustaqilligiga erishish edi. «Milliy ittihod» a’zolari sovetlarga qarshi qurolli harakat rahbarlari bilan aloqa o‘rnatgan. O‘rta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish o‘tkazilishi arafasida – 1924 yil oxirlarida tashkilot markazi qayta Toshketga ko‘chadi. O‘zbekiston SSR tashkil topgach, GPU tomonidan har tomonlama siquvga olingan «Milliy ittihod» 1925 yil boshlarida o‘zini tarqatilgan, deb e’lon qilgan. Keyinchalik uning asosida «Milliy istiqlol» yashirin tashkiloti tuzilgan (1929 yil faoliyatini tugatgan).

«Toshkent» ensiklopediyasi. 2009 yil

Оставьте комментарий